عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣١ - تعريف ارش

ترجمه:

و همچنين است كه حكم صورتى كه عين مبيع در دست مشترى مغبون تلف شده يا كنيز را صاحب بچّه نموده باشد.

يعنى در اين دو صورت نيز مى‌تواند معامله را فسخ كرده و مثل يا قيمت مبيع را به بايع داده و ثمن خود را دريافت كند.

هشتم خيار عيب‌

تعريف عيب: عيب عبارت است از آنچه كه از خلقت اصلى بيشتر يا كمتر باشد اعم از آنكه زيادى يا نقصان عينى بوده همچون انگشت زيادى يا صفت باشد مثل اينكه مبيع عبد بوده و تب بر او عارض باشد اگر چه زمان ادامه آن به مقدار يك روز بيشتر نباشد.

حكم عيب‌

در صورت وجود عيب در مبيع مشترى با جهل به عيب در موقع خريدن مخيّر است بين ردّ معامله و گرفتن ارش.

تعريف ارش‌

ارش عبارت است از جزئى از ثمن كه نسبتش با ثمن مانند نسبت تفاوت بين دو قيمت مى‌باشد (قيمت صحيح و قيمت معيوب).

بنابراين مشترى همان نسبت تفاوت را از ثمنى كه به بايع داده مى‌تواند پس بگيرد.

فرع‌

اگر قيمت‌ها متعدّد و مختلف بوده لازم است قيمت واحدى كه نسبتش با تمام مساوى باشد را اخذ كنند بنابراين از دو قيمت نصف آن دو را و از پنج قيمت يك پنجم آنها را اخذ مى‌نمايند.